De zoveelste gang naar de stembus

Ga stemmen!

Deze blog is geen stemwijzer, het is een aansporing. Het is niet aan mij om een stemadvies te geven. Wel wil ik een aantal overwegingen meegeven die iedereen aangaan. We hebben de laatste jaren nogal vaak mogen stemmen (3 maal in 5 jaar). Misschien hebt u er geen zin meer in, dat gevoel deel ik. Maar het feit dat ons die vraag zo vaak gesteld wordt, is misschien een teken aan de wand dat we bij voorgaande gelegenheden niet het juiste antwoord hebben gegeven en dat we een klein beetje beter ons best moeten doen. En dan bedoel ik u niet persoonlijk, maar wij wel collectief als Nederland. Het is te belangrijk om te laten schieten.

Maar wat is het juiste antwoord? We hebben veel stemhulpen, zoals de Stemwijzer (zonder spatie, maar tegelijk ook graag met spatie) en het Kieskompas. Ik heb ze beide al geraadpleegd (met verschillende uitkomsten), maar er is meer. Raadpleeg de verkiezingsprogramma’s van de partijen of lees een samenvatting van de programma’s (bron: NOS).

Wat voor indruk maakt een lijsttrekker in de debatten? Zeker niet onbelangrijk, maar het gaat niet om de persoon van de lijsttrekker, maar om het probleemoplossend vermogen van onze toekomstige regering.

Als u nog tussen enkele partijen twijfelt en u uw stemrecht echt serieus neemt, dan kunt u ook naar de analyses van het CPB, met een heel mooie analyse van ca. 15 pagina’s per partij, die verder gaat dan alleen de financiële doorrekening. Voor mensen zoals ik, die ervaring hebben met MER-studies en het afwegen van alternatieven, is dit precies waar het om gaat. Ik wil u niet ontmoedigen, maar de tekst is toegankelijker dan u zou denken. En als u op specifieke thema’s zoekt, dan vindt u heel snel wat u wilt weten. En omdat het niet door de partij zelf geschreven is, is het geen partijprogramma, maar een analyse. U bepaalt uw eigen Voorkeursalternatief. Er is al veel werk voor u gedaan. Gebruik dat.

Daarnaast zijn er interessante inhoudelijke publicaties te vinden.

Als u niet op de onafhankelijkheid van de NOS of het CPB vertrouwt, dan houdt het snel op, maar ik zie geen enkele aanleiding om deze instituten van partijdigheid te verdenken. En pas op: de partijen die dat wel doen, zijn er doorgaans op uit om deze instituties juist partijdig te maken, zodra ze de kans krijgen.

 

Het gaat om vertrouwen

Alleen op de stemhulpen vertrouwen is onvoldoende. U kunt hiermee uitkomen bij een partij die het best met uw mening overeenkomt, maar de stemhulp geeft geen antwoord op de volgende vragen die minstens zo belangrijk zijn. Maak vooral uw eigen afweging, maar ik neem u mee in de mijne:

• Hoe pakt het beleid op korte en middellange termijn uit? Daarvoor vind ik het CPB een goede bron. Partijen die hun programma niet aan het CPB durven voor te leggen, vallen voor mij meedogenloos af. Dit geldt o.a. voor drie van de vier regeringspartijen van ons land (PVV, NSC, BBB).
• Is uw partij in staat om goede vakinhoudelijke mensen te leveren? Dit is een gevaarlijke vraag, want de politiek loopt niet over van vakkennis en hier scoort geen enkele partij bijzonder hoog. En ik wil u ook niet aansporen om thuis te blijven. Ik zou graag een heel ander stelsel zien waarin partijen niet centraal staan, maar daar is het nu het moment niet voor. Als u bij voorbaat voor een oppositiepartij gaat, is de vraag misschien minder relevant, maar als u wilt dat uw partij in een kabinet komt, dan gaat het erom dat uw partij (intern of extern) bewindslieden van niveau kan rekruteren. Dit is de lastigste afweging, omdat vernieuwende geesten soms ook een kans moeten krijgen en politieke ervaring niet altijd een voordeel is.
• Heeft uw partij in het recente verleden haar beloften waargemaakt? Op het risico af al te expliciet te worden, verwijs ik naar een eerdere blog, die alleen maar actueler geworden is. Hiermee valt de vierde regeringspartij (VVD) voor mij ook af. Deze partij heeft zich bovendien geïsoleerd door samenwerking met de grootste partij (PVV) en met de tweede grootste partij (GL-PvdA) uit te sluiten en dus met zekerheid tot de oppositie veroordeeld is (mits ze deze belofte waarmaakt). 

Dat maakt dat ik hoe dan ook op een oppositiepartij zal stemmen. En omdat ik voor vooruitgang ben, zal het ook een progressieve partij worden (progressie is per definitie vooruitgang). Dat is volgens mij niet heel schokkend en dat zou de meerderheid van de mensen moeten doen, want het vertrouwen in de politiek is historisch laag. We zeggen het al heel lang, maar het blijft erger worden. De democratie is ervoor uitgevonden om het over een andere boeg te gooien als dingen heel lang niet goed gaan, als problemen heel lang niet opgelost worden. Het lijkt wel alsof we dat niet durven. Hoe komt dat toch?

In een steeds autocratischer wereld waar de democratie steeds meer afgebroken wordt (en echt waar: in dictatoriale landen gaat het niet beter!) bevinden we ons in Nederland (en in Europa) op een plek die met zeer serieuze uitdagingen geconfronteerd wordt. Maar ons continent is nog een van de laatste democratische bolwerken, waar we het recht hebben om bij te sturen. Een recht waar anderen, niet ver hiervandaan, bitter voor moeten strijden en sneuvelen.

Neem dat recht serieus en gebruik het verstandig.